Onderdeel van het Hemorragische ovariumcyste-dossier van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Hemorragische ovariumcyste: risicofactoren
De belangrijkste risicofactor is de ovulatie zelf: zonder eisprong is er geen corpus luteum en dus geen bron voor een hemorragische cyste. Dat verklaart waarom ovulatiesuppressie de hoeksteen is van preventie. Daarnaast is een aantal factoren bekend die de kans op een bloeding of op een klinisch relevante bloeding verhogen. De mechanismen erachter staan in het artikel over de ontstaanshypotheses van dit dossier.
Ovulerende leeftijd
Hemorragische functionele cysten horen bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Ze komen relatief vaak voor bij adolescenten en jonge vrouwen, bij wie functionele cysten sowieso gebruikelijk zijn en de cycli nog kunnen wisselen.
Aangeboren bloedingsstoornissen
Een gestoorde stolling verhoogt het risico duidelijk. In een cohort van patiënten met zeldzame erfelijke bloedingsstoornissen was de prevalentie van bevestigde hemorragische cysten hoog, met factor XIII-deficiëntie en von Willebrand-ziekte type 3 het sterkst vertegenwoordigd (PMID 36635175, PMID 16011580). Bij een adolescente met heftige menstruaties én een hemorragische cyste is dat een bekende reden om de stolling te laten nakijken.
Antistollingsmedicatie
Vrouwen die anticoagulantia gebruiken hebben een verhoogd risico op een hemorragische cyste en op abnormaal uterien bloedverlies in het algemeen (PMID 35641728). Dit geldt ook, contra-intuïtief, voor vrouwen met een trombosegevoelige aandoening die juist daarom antistolling krijgen (PMID 41351251).
Ovariële stimulatie
In de context van vruchtbaarheidsbehandeling met ovariële stimulatie ontstaan meerdere grote cysteuze follikels tegelijk, wat het risico verhoogt (PMID 16232339).
Mechanische triggers
Op een reeds kwetsbaar corpus luteum kan een mechanische prikkel, zoals gemeenschap, inspanning of trauma, de fragiele vaten doen scheuren en zo een bloeding uitlokken (PMID 41338916).
Kernbronnen
- PMID 36635175 — Prevalence of hemorrhagic ovarian cysts in patients with rare inherited bleeding disorders. Transfusion and Apheresis Science, 2023.
- PMID 16011580 — More than menorrhagia: obstetric and gynaecological manifestations of bleeding disorders. Haemophilia, 2005.
- PMID 35641728 — Special Considerations for Women of Reproductive Age on Anticoagulation. J Gen Intern Med, 2022.
- PMID 41351251 — Severe Hemoperitoneum From a Ruptured Ovarian Cyst in Antiphospholipid Syndrome and Antithrombin III Deficiency. Am J Case Rep, 2025.
- PMID 16232339 — Hemorrhagic ovarian cyst in ovarian hyperstimulation syndrome. Chin Med J, 2005.
- PMID 41338916 — Intraperitoneal haemorrhage due to corpus luteum rupture triggered by sexual intercourse. BMJ Case Reports, 2025.