Onderdeel van het Corpus luteum-cluster van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
De luteale cyclus in dagen
De levensloop van het corpus luteum valt samen met de tweede helft van de menstruatiecyclus, de luteale fase. Dit artikel plaatst de opeenvolgende fasen op cyclusdagen aan de hand van de leerboek-tijdlijn van een cyclus van 28 dagen, met de eisprong op dag 14. Het gaat om een modelcyclus: bij adolescenten en bij onregelmatige cycli valt de eisprong soms enkele dagen eerder of later, waardoor het hele schema meeschuift. De volgorde van de fasen blijft dan gelijk; alleen de dagnummers verspringen.
1. De tijdlijn bij 28 dagen
Dag 1 tot 5 — menstruatie. Het corpus luteum van de vorige cyclus is afgebroken, het progesteron is laag en het slijmvlies wordt afgestoten. Dit is het einde van de vorige ronde.
Dag 1 tot 13 — follikelfase. Een follikel (blaasje met eitje) rijpt in de eierstok. Er is nog geen corpus luteum.
Dag 14 — eisprong. De follikel barst, het eitje vertrekt, en de wand klapt in en begint corpus luteum te worden. Op dit moment is dat weefsel van binnen nog vaatloos (de avasculaire start).
Dag 14 tot ongeveer 16 tot 17 — overbruggingsfase. De cellen beginnen meteen progesteron te maken, maar de nieuwe bloedvaten zijn er nog niet. Ze draaien tijdelijk op hun eigen glycogeenvoorraad.
Dag 14 tot ongeveer 18 tot 20 — angiogenese. In diezelfde dagen groeit een dicht net van bloedvaten het corpus luteum in en raakt het volledig aangesloten op de bloedtoevoer. Dit is de fase van de snel aangelegde, nog onvolledig gerijpte vaten.
Dag 18 tot 26 — corpus luteum op volle kracht. Goed doorbloed produceert het ongeveer een week lang veel progesteron. De vaten blijven zitten; er valt niets weg.
2. De vascularisatiefase en de tweede cyclushelft
De vaatnieuwvorming concentreert zich in de eerste dagen na de eisprong, grofweg dag 15 tot 22 bij een cyclus van 28 dagen. In dat venster zijn de luteale bloedvaten net aangelegd en nog niet volledig gerijpt. De rest van de luteale fase, tot ongeveer dag 26, staat in het teken van de volgehouden progesteronproductie in een dan volledig doorbloed corpus luteum. Deze timing van de luteale vascularisatie vormt het aanknopingspunt voor de klinische relevantie ervan, die in het pathologie-dossier over de hemorragische ovariumcyste wordt uitgewerkt.
3. De splitsing: geen zwangerschap versus wel zwangerschap
Vanaf de tweede helft van de luteale fase splitst het pad zich.
Geen bevruchting — dag 24 tot 28. Er komt geen embryosignaal. Rond dag 24 tot 26 begint het corpus luteum te verschrompelen, de vaten en cellen worden afgebroken en het progesteron daalt. Rond dag 28 begint de menstruatie weer. Hier gaat de doorbloeding gecontroleerd uit. Het corpus luteum verandert in een klein litteken-achtig restje, het corpus albicans (“wit lichaam”).
Wel bevruchting — vanaf ongeveer dag 21 en verder. Is de eicel rond dag 14 tot 15 bevrucht, dan nestelt het embryo zich rond dag 21 tot 24 in en geeft het zijn hormoonsignaal (hCG, het stofje waarop een zwangerschapstest reageert). Dat signaal houdt het corpus luteum aan: het wordt niet afgebroken maar blijft bestaan en doorbloed. De verdere overname door de placenta staat beschreven in het artikel over de luteoplacentaire shift in dit cluster.
| Claim | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| De luteale fase duurt ongeveer 14 dagen; zonder hCG verschrompelt het corpus luteum tot corpus albicans | Leerboek | Klassieke cyclusfysiologie | n.v.t. |
| Hemorragische cysten passen bij de tweede cyclushelft, samenvallend met de fase van luteale angiogenese | Leerboek / journal article | Timing van luteale vascularisatie | 42384696 |
Verwante artikelen
- Het corpus luteum: vorming en functie (dit cluster)
- De avasculaire fase en angiogenese van het corpus luteum (dit cluster)
- De luteoplacentaire shift bij zwangerschap (dit cluster)
- Voor de pathologie: het dossier over de hemorragische ovariumcyste onder aandoeningen
Kernbronnen
- PMID 42384696 — Granulosa cell glycogen fuels the avascular corpus luteum. PNAS, 2026.