← Peptiden-overzicht

Groeihormoon-secretagogen: tesamorelin, sermoreline, CJC‑1295 en ipamorelin

Middelen die de as van groeihormoon en IGF-1 (insuline-achtige groeifactor 1) beïnvloeden worden vaak als één categorie aangeboden, terwijl ze via verschillende receptoren werken.

Het belangrijkste onderscheid loopt tussen analogen van het groeihormoon-vrijmakend hormoon (GHRH) en agonisten van de ghrelinereceptor.

Twee verschillende routes naar groeihormoon

GHRH-analogen bootsen het groeihormoon-vrijmakend hormoon uit de hypothalamus na en stimuleren de hypofyse tot afgifte van groeihormoon. Tesamorelin, sermoreline en CJC-1295 behoren tot deze groep.

Ipamorelin en de oudere groeihormoon-vrijmakende peptiden (GHRP’s) zoals GHRP-2, GHRP-6 en hexareline werken via de groeihormoon-secretagoogreceptor (GHS-R1a), die ook door ghreline wordt geactiveerd.

Die tweede route verloopt fysiologisch anders. Ghreline speelt behalve bij de groeihormoonafgifte ook een rol in eetlust en energiebalans.

Tesamorelin

Tesamorelin heeft binnen deze groep de sterkste klinische onderbouwing.

Het middel is in de Verenigde Staten geregistreerd voor vermindering van overtollig visceraal buikvet bij volwassenen met HIV-geassocieerde lipodystrofie. Een centrale Europese registratie ontbreekt.

Een recente meta-analyse van vijf gerandomiseerde studies vond ten opzichte van placebo:

• het vet rond de organen in de buik: bijna 28 cm² minder op de dwarsdoorsnede waarop dat gemeten wordt;
• het vet in de lever: ruim 4 procentpunt minder;
• de tailleomtrek: anderhalve centimeter kleiner;
• de vetvrije massa: ongeveer anderhalve kilo meer;
• het rompvet: ruim een kilo minder;
• het vet aan armen en benen: een kwart kilo minder, te weinig om aan iemand te zien.

Voor subcutaan vet en BMI werd geen aantoonbaar effect gevonden (PMID 41545261).

Het effect kan daarom beter worden omschreven als een verandering in lichaamssamenstelling en vetverdeling dan als algemeen gewichtsverlies.

Gewrichtspijn, spierpijn, paresthesieën (tintelingen) en reacties op de injectieplaats worden gemeld. De meta-analyse vond op groepsniveau geen aantoonbare verstoring van de glucosewaarden. Bij een individuele patiënt kunnen glykemische effecten nog steeds optreden.

Belangrijk is bovendien dat deze resultaten betrekking hebben op HIV-geassocieerde lipodystrofie. Ze vormen geen bewijs voor cosmetische vermindering van visceraal vet bij gezonde personen.

Sermoreline en onderzoek bij ouderen

Sermoreline bestaat uit de eerste 29 aminozuren van het humane GHRH.

Het werd onder meer onderzocht bij kinderen met groeihormoondeficiëntie. Een studie met 110 kinderen was open en had geen controlegroep (PMID 8772599).

Veel anti-agingclaims verwijzen daarnaast naar onderzoek bij gezonde ouderen, maar daarbij werd niet exact hetzelfde molecuul gebruikt. De onderzochte GHRH-variant bevatte een aminozuursubstitutie die de stabiliteit veranderde.

Negentien gezonde deelnemers tussen 55 en 71 jaar kregen het middel gedurende enkele maanden. Zowel het nachtelijke groeihormoon als IGF-1 steeg. Bij mannen werden daarnaast toenames beschreven in vetvrije massa, insulinegevoeligheid, welbevinden en libido. Bij vrouwen werden die veranderingen niet gezien. Bij beide geslachten nam de gemeten huiddikte toe (PMID 9141536).

De studie had echter geen parallelle placebogroep. De deelnemers kregen eerst placebo en vervolgens het actieve middel. Vooral subjectieve uitkomsten zoals welbevinden en libido zijn daardoor moeilijk te interpreteren.

Daarnaast bleef IGF-1 ongeveer twaalf weken verhoogd en daalde het vervolgens opnieuw richting de uitgangswaarde terwijl de behandeling doorliep. Dat wijst op fysiologische adaptatie van de as.

CJC-1295

Voor CJC-1295 bestaan humane farmacologiestudies.

In één studie bleef de pulserende groeihormoonsecretie behouden tijdens langduriger stimulatie. Het laagste groeihormoonniveau tussen de pulsen nam toe en IGF-1 steeg ongeveer 45% (PMID 17018654).

Een andere gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie onderzocht gezonde volwassenen gedurende 28 tot 49 dagen en bevestigde de langdurige stimulatie van groeihormoon en IGF-1 (PMID 16352683).

Daarmee is aangetoond dat CJC-1295 de hormonale as beïnvloedt. Spiergroei, vetverlies, blessureherstel en andere veelgebruikte commerciële claims werden in deze studies niet onderzocht.

Ipamorelin en de ghrelinereceptor

Ipamorelin is een agonist van de ghrelinereceptor en wordt vaak gepresenteerd als een selectiever alternatief voor de oudere GHRP’s.

Bij mensen bestaan een farmacokinetische studie, dopinggerelateerd onderzoek en een fase 2-studie bij patiënten met postoperatieve ileus.

In die gerandomiseerde studie met 114 patiënten lag de mediane tijd tot de eerste verdragen maaltijd ruim zeven uur lager onder ipamorelin, 25,3 tegenover 32,6 uur. De studie was te klein om uit te maken of dat verschil aan het middel lag of aan toeval. Ook de overige eindpunten verschilden niet (PMID 25331030).

Voor oudere verbindingen zoals GHRP-2 en hexareline is aangetoond dat naast groeihormoon ook prolactine, het bijnierschorshormoon ACTH (adrenocorticotroop hormoon) en cortisol kunnen stijgen. De betreffende humane studie was klein en bestond uit zes jonge en zes oudere deelnemers (PMID 9285939).

Voor ipamorelin zelf is de claim van grotere endocriene selectiviteit bij mensen veel minder volledig onderzocht. De cortisolgegevens van oudere GHRP’s mag je daarom niet automatisch aan ipamorelin toeschrijven. Omgekeerd laten de beschikbare humane gegevens evenmin toe om zulke effecten bij ipamorelin uit te sluiten.

IGF-1 als biologische marker

Tesamorelin, CJC-1295 en de onderzochte GHRH-variant bij ouderen verhogen aantoonbaar IGF-1.

IGF-1 kan daardoor bij vermoeden van gebruik relevante aanvullende informatie geven, maar het is geen specifieke test voor peptidegebruik. De waarde wordt door leeftijd, voedingstoestand, leverfunctie, groeihormoonsecretie en verschillende ziekteprocessen beïnvloed.

Een verhoogde waarde kan dus niet aantonen welk middel iemand heeft gebruikt.

De theoretische zorg dat chronisch verhoogde groeihormoon- en IGF-1-signalen bestaande proliferatieve processen zouden kunnen stimuleren is biologisch plausibel. Voor de experimentele toepassingen van deze middelen is het klinische langetermijnrisico echter onvoldoende onderzocht.

Antidoping

GHRH en zijn analogen, waaronder CJC-1295, sermoreline en tesamorelin, en groeihormoon-secretagogen zoals ipamorelin staan op de verbodslijst van het Wereldantidopingagentschap (WADA).

Voor sporters die onder een antidopingreglement vallen is dit dus relevant ongeacht het niveau waarop zij sporten.

Kernpunten

Tesamorelin heeft klinisch bewijs voor HIV-geassocieerde lipodystrofie, niet voor algemeen gewichtsverlies.

Het vaak aangehaalde ouderenonderzoek gebruikte een gewijzigde GHRH-variant en kan niet één op één als bewijs voor sermoreline worden gebruikt.

CJC-1295 verhoogt groeihormoon en IGF-1, maar klinische voordelen zoals spiergroei of herstel werden niet aangetoond.

Ipamorelin werd in een gerandomiseerde klinische studie onderzocht, maar haalde het primaire eindpunt niet.

IGF-1 is een biologische marker van de as, maar geen specifieke test waarmee het gebruik van één bepaald peptide kan worden vastgesteld.

Wat je hiermee doet

• Vraag welk middel het precies is. Deze vier worden als één ding aangeboden, maar ze werken via twee verschillende receptoren en geven een ander klachtenpatroon. Tesamorelin, sermoreline en CJC-1295 horen bij de eerste groep, ipamorelin bij de tweede.
• Herken de klachten die erbij horen. Vocht vasthouden, gewrichts- en spierpijn, tintelingen en reacties op de injectieplaats passen bij de GHRH-analogen. Bij de oudere GHRP’s kunnen daarnaast prolactine, ACTH en cortisol meebewegen, en meer eetlust hoort bij die route.
• Het bewijs slaat op andere mensen dan de gebruiker. Wat tesamorelin aantoonbaar doet, is aangetoond bij HIV-geassocieerde lipodystrofie. Wie het gebruikt om buikvet kwijt te raken, leunt op onderzoek dat over een andere aandoening gaat.
• Bij CJC-1295 is alleen de hormoonrespons gemeten. Groeihormoon en IGF-1 gaan omhoog, dat staat vast. Of daar spiergroei, vetverlies of sneller herstel uit volgt, is nooit onderzocht. Dat verschilt van “nog geen bewijs”: het is een vraag die niemand gesteld heeft. Precies dat mag de cliënt horen die het middel op die beloftes kocht.
• Signaleer wel, maar vraag zelf geen IGF-1-bepaling aan. De waarde kan bij vermoeden van gebruik context geven, al wijst ze geen middel en geen dosis aan, en ze beweegt ook mee met leeftijd, voeding, leverfunctie en ziekte. Aanvragen en duiden valt buiten de eigen beroepsbevoegdheid: leg de vraag voor en verwijs door; zie Peptiden in de praktijk.
• Sport erbij, dan is de antidopingstatus meteen relevant. Deze hele groep staat op de verbodslijst, ongeacht het niveau waarop iemand sport.

Verwante artikelen

• Peptiden in de praktijk: de gemelde bijwerkingen bij zelftoediening, de risico’s van de toeleveringsketen en de dopingregels rond deze middelen.
• Bewijsniveaus van de gangbare peptiden: de plaatsing van deze groep tussen de overige peptiden.
• Peptiden als geneesmiddelklasse: de biochemische achtergrond van de klasse.

Kernbronnen

• Badran Ahmed Samy et al. (2026). Body composition, hepatic fat, metabolic, and safety outcomes of Tesamorelin, a GHRH analogue, in HIV-associated lipodystrophy: A meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity research & clinical practice. PMID 41545261.
• Falutz Julian et al. (2007). Metabolic effects of a growth hormone-releasing factor in patients with HIV. The New England journal of medicine. PMID 18057338.
• Stanley Takara L et al. (2014). Effect of tesamorelin on visceral fat and liver fat in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: a randomized clinical trial. JAMA. PMID 25038357.
• Ionescu Madalina et al. (2006). Pulsatile secretion of growth hormone (GH) persists during continuous stimulation by CJC-1295, a long-acting GH-releasing hormone analog. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 17018654.
• Henninge John et al. (2010). Identification of CJC-1295, a growth-hormone-releasing peptide, in an unknown pharmaceutical preparation. Drug testing and analysis. PMID 21204297.
• Venkova Kalina et al. (2009). Efficacy of ipamorelin, a novel ghrelin mimetic, in a rodent model of postoperative ileus. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics. PMID 19289567.
• Arvat E et al. (1997). Effects of GHRP-2 and hexarelin, two synthetic GH-releasing peptides, on GH, prolactin, ACTH and cortisol levels in man. Comparison with the effects of GHRH, TRH and hCRH. Peptides. PMID 9285939.
• Pandya N et al. (1998). Growth hormone (GH)-releasing peptide-6 requires endogenous hypothalamic GH-releasing hormone for maximal GH stimulation. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 9543138.
• Khorram O et al. (1997). Endocrine and metabolic effects of long-term administration of [Nle27]growth hormone-releasing hormone-(1-29)-NH2 in age-advanced men and women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 9141536.
• Khorram O et al. (1997). Effects of [norleucine27]growth hormone-releasing hormone (GHRH) (1-29)-NH2 administration on the immune system of aging men and women. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 9360512.
• Dominikowski Aleksander et al. (2026). The emerging landscape of performance-enhancing peptides modulating GH-IGF1 axis: bridging the gap between clinical evidence and patient self-administration. Frontiers in endocrinology. PMID 42395176.
• Russo Samuel C et al. (2024). Efficacy and safety of tesamorelin in people with HIV on integrase inhibitors. AIDS (London, England). PMID 38905488.
• Thorner M et al. (1996). Once daily subcutaneous growth hormone-releasing hormone therapy accelerates growth in growth hormone-deficient children during the first year of therapy. Geref International Study Group. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 8772599.
• Lu Zengbing et al. (2024). The growth hormone secretagogue receptor 1a agonists, anamorelin and ipamorelin, inhibit cisplatin-induced weight loss in ferrets: Anamorelin also exhibits anti-emetic effects via a central mechanism. Physiology & behavior. PMID 39043357.
• Semenistaya Ekaterina et al. (2015). Determination of growth hormone releasing peptides metabolites in human urine after nasal administration of GHRP-1, GHRP-2, GHRP-6, Hexarelin, and Ipamorelin. Drug testing and analysis. PMID 25869809.
• Teichman Sam L et al. (2006). Prolonged stimulation of growth hormone (GH) and insulin-like growth factor I secretion by CJC-1295, a long-acting analog of GH-releasing hormone, in healthy adults. The Journal of clinical endocrinology and metabolism. PMID 16352683.
• Gobburu J V et al. (1999). Pharmacokinetic-pharmacodynamic modeling of ipamorelin, a growth hormone releasing peptide, in human volunteers. Pharmaceutical research. PMID 10496658.
• Beck D E et al. (2014). Prospective, randomized, controlled, proof-of-concept study of the Ghrelin mimetic ipamorelin for the management of postoperative ileus in bowel resection patients. International journal of colorectal disease. PMID 25331030.