Health Cockpit Research
Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Cordyceps (Cordyceps militaris / sinensis): Evidence per gezondheidsthema
CORDYCEPS (Cordyceps militaris / sinensis)
| Thema | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| Antioxidant/Nrf2 (de schakelaar die de eigen antioxidantafweer aanzet) | Matig | Cordycepine herstelt Nrf2 bij hartschade en induceert HO-1 (een beschermend enzym) bij zuurstoftekort | 39199234, 24063008 |
| Mitochondriën | Beperkt | Activeert PGC-1alpha en NRF (de nucleaire ademhalingsfactor) die samen de mtDNA-replicatie aansturen, en verhoogt complexen van de ademhalingsketen | 40618255, 32865900 |
| HPA-as/cortisol (de stressas van hersenen naar bijnier) | Beperkt | Verhoogt cortisol en testosteron bij ratten. Bij zeven amateurwielrenners verbetert de testosteron/cortisolverhouding (een herstelmarker), maar dat gebeurde met een combinatieproduct van Ganoderma lucidum en cordyceps, dus niet met cordyceps alleen. Humane data over cordyceps als enkelvoudig middel zijn beperkt | 24799948, 10743207 |
| Magnesium | Geen | - | - |
| Histamine/DAO (het enzym dat histamine afbreekt) | Matig | Onderdrukt histamineafgifte en IgE bij atopische dermatitis. Cs-4 verlaagt IgE bij rinitis en astma | 21184821, 29161660 |
| Methylatie/MTHFR/COMT | Geen | - | - |
| Oestrogeen | Matig | Verhoogt StAR en aromatase in granulosacellen (eierstokcellen) en stimuleert de productie van 17beta-oestradiol | 14711788, 35550138 |
| Lever | Matig | Cordycepine werkt bij niet-alcoholische steatohepatitis (NASH) via AMPK (de energiesensor van de cel). Genisteïne remt de activatie van hepatische stellaatcellen die fibrose veroorzaken | 33576035, 34994171 |
| Ontsteking | Sterk | 61 studies. Werkt als immunomodulator: pro- of anti-inflammatoir afhankelijk van context. Bij jicht verlaagt het TNF-alpha en verhoogt het IL-10 | 33628175, 36313318 |
| Neurotransmitters/MAO (het enzym dat dopamine en serotonine afbreekt) | Matig | Normaliseert de turnover van serotonine en dopamine in de prefrontale cortex en hippocampus, en moduleert de tryptofaan-kynurenine-route | 40289452, 33974945 |
| Glutamaat/NMDA (de prikkelende receptor in de hersenen) | Matig | Cordycepine onderdrukt glutamaattransmissie via de A1-adenosinereceptor, een direct werkingsmechanisme | 21554870, 34808556 |
| BDNF (de groeifactor van hersencellen) | Beperkt | Cordycepine verhoogt BDNF in de hippocampus in een menopauze-stressmodel | 41223765 |
| Elektrolyten | Beperkt | Stimuleert het chloridetransport via de Na+/K+/2Cl-cotransporter en het chloridekanaal (CFTR) in de luchtwegen | 18358654 |
| Microbioom | Sterk | 66 studies. Verhoogt de bacteriën die korteketenvetzuren (SCFA) maken en werkt via TLR4/NF-kB bij diabetes | 36641024, 35369439 |
| Darmbarrière | Matig | Polysacchariden verhogen de tight junction-eiwitten ZO-1, occludine en claudine-1 bij colitis ulcerosa | 41763137, 41462700 |
| Bloed-hersenbarrière (BBB) | Matig | Cordycepine houdt de bloed-hersenbarrière intact na traumatisch hersenletsel door MMP-9 te remmen, en beschermt ook de bloed-ruggenmergbarrière | 34130727, 28363523 |
| Glucose/insuline | Sterk | 31 studies. Remt de aanmaak van ceramide (een lipide dat insulineresistentie bevordert) en werkt via PI3K/AKT (AKT stuurt celgroei en glucoseopname aan) en GLUT4. Bij muizen met door streptozotocine opgewekte diabetes daalt de nuchtere glucose met 57% op de hoogste dosis polysacchariden uit C. taii, vergeleken met onbehandelde diabetische muizen | 35508667, 37114272, 31443712 |
| Gluten/DPP4 (het enzym dat gluteneiwitten knipt) | Geen | - | - |
| Filaggrine/huid | Beperkt | Ovalicine vermindert atopische dermatitis door remming van IL-31 (een jeukcytokine) en werkt sterker dan dexamethason | 34497158 |
| Neuro-inflammatie | Matig | Cordycepine remt M1-microglia (de pro-inflammatoire vorm) en bevordert de M2-vorm via IL-17a/NF-kB bij sepsisencefalopathie | 34130727, 41254325 |
| Schildklier | Matig | Isaria felina verbetert auto-immune thyreoïditis. De Bailing-capsule herstelt de TSH-balans | 34029950, 39617707 |
| CGRP (de pijnboodschapper bij migraine) | Geen | - | - |
| Melatonine/slaap | Matig | Een gerandomiseerde studie (RCT) laat na 14 tot 28 dagen een betere slaapkwaliteit zien op de slaapvragenlijst (PSQI). Cordycepine verhoogt BDNF en serotonine | 40726627, 41223765 |
| MCT (monocarboxylaattransporters voor lactaat en ketonen) | Geen | - | - |
| Nieren | Matig | Wordt traditioneel ingezet in de Chinese geneeskunde (TCM). Werkt anti-inflammatoir, antioxidant en antifibrotisch in niermodellen | 37024857, 35645822 |
| TRP-kanalen | Beperkt | Ovalicine verlaagt TRPV1, JAK2 en HRH2 bij atopische dermatitis, sterker dan dexamethason | 34497158 |