Health Cockpit Research
Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Ginseng (Panax ginseng) - Evidence per gezondheidsthema
3. PANAX GINSENG (Panax ginseng)
| Thema | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| Antioxidant/Nrf2 | Sterk | De ginsenosiden Rg1, Re en Rb1 activeren de Nrf2/Keap1-route en upreguleren de antioxidant-enzymen HO-1, GCLC, GCLM, NQO1 en GSTP1 | 29849732, 29964319 |
| Mitochondriën | Sterk | De wortel verbetert de mitochondriale eiwitexpressie en ademhaling. Rb1 remt de ROS-productie via complex I (reverse electron transport) | 35696763, 32366153 |
| HPA-as/cortisol | Matig | Vertoont een bifasische respons op cortisol: ACTH en cortisol stijgen eerst, dalen daarna en normaliseren over een periode van 4 weken | 35202711, 23740477 |
| Magnesium | Geen | - | - |
| Histamine/DAO | Matig | Re remt de histamineafgifte bij 10-30 ug/ml. Rg3 verhoogt cAMP en verlaagt de calciuminstroom in mestcellen | 23717138, 30976166 |
| Methylatie/MTHFR/COMT | Geen | - | - |
| Oestrogeen | Beperkt | In silico bindt protopanaxadiol aan aromatase. Re en Rf activeren de promotoren van CYP19A1 (het aromatase-gen) | 41704531, 40829485 |
| Lever | Sterk | Rg1 activeert Nrf2 en SIRT1. Het GS-KG9-extract verbetert leverenzymen (AST, ALT, ALP, LDH) en de antioxidatieve verdediging | 25446594, 29964319 |
| Ontsteking | Sterk | Rb1 verhoogt de regulerende T-cellen (Tregs) die IL-10 en TGF-beta produceren, en verlaagt TNF-alpha, IFN-gamma en IL-17A via VDR/PPARgamma/NF-kB | 40251907, 39494151 |
| Neurotransmitters/MAO | Matig | Vermindert de door PTZ veroorzaakte daling van MAO. Notoginseng remt MAOA en versterkt zo serotonine, noradrenaline en dopamine | 1684404, 40570557 |
| Glutamaat/NMDA | Matig | Beschermt neuronen tegen excitotoxiciteit door glutamaat en NMDA. R1 beschermt specifiek de NR1- en NR2B-subunits | 24882407, 19224577 |
| BDNF | Matig | Een van 14 botanicals die BDNF moduleren. Rd herstelt het verlies van dendritische uitlopers door LPS-blootstelling | 29464125, 41594549 |
| Elektrolyten | Beperkt | PNS activeert de natrium-kaliumpomp Na+/K+-ATPase met 84-227% in cerebrale synaptosomen | 1668565 |
| Microbioom | Sterk | 257 studies. De ginsenosiden verlagen de Firmicutes/Bacteroidota-ratio. Bidirectionele biotransformatie tussen ginseng en microbioom is goed onderbouwd | 37720571, 35202711 |
| Darmbarrière | Matig | Rb1 upreguleert de tight junction-eiwitten ZO-1, occludine en E-cadherine via VDR/PPARgamma/NF-kB | 39494151 |
| BBB | Matig | Nanopartikels uit ginseng passeren de bloed-hersenbarrière en penetreren glioommodellen | 37542285, 38493723 |
| Glucose/insuline | Sterk | Korean red ginseng werkt anti-obesitas, verbetert insulineresistentie en heeft een antidiabetisch effect | 34025131, 29478187 |
| Gluten/DPP4 | Geen | - | - |
| Filaggrine/huid | Geen | Werkt indirect via remming van mestcellen bij atopische dermatitis | 29126802 |
| Neuro-inflammatie | Sterk | PNS remt microglia-activatie via P2Y2R/PI3K/AKT/NF-kB. Rd remt via TLR4-PI3K-NF-kB-JMJD3 | 39855830, 40836407 |
| Schildklier | Beperkt | Bij chronisch hartfalen verhoogt ginseng T3 en T4 en verlaagt het rT3. Bifasische schildklierrespons over 4 weken | 11783267, 35202711 |
| CGRP | Beperkt | Daikenchuto (een formule met ginseng) verhoogt het CGRP-mRNA in de dikke darm. Bij mensen stijgt het plasma-CGRP-niveau | 18561951 |
| Melatonine/slaap | Beperkt | Notoginseng werkt via de melatoninereceptor MTNR1A en de PI3K/Akt/mTOR-route bij slaapgedepriveerde muizen | 34603030 |
| MCT | Geen | - | - |
| Nieren | Beperkt | Saponinen uit P. quinquefolius beschermen de nieren tegen cisplatine-toxiciteit via SOD, GSH en TNF-alpha | 28703736 |
| TRP-kanalen | Sterk | Rg1 en Rb1 zijn TRPV1-antagonisten en blokkeren de calciuminstroom en COX-2/NF-kB. Rh2 bindt direct aan TRPV1. Red ginseng blokkeert H1R en TRPV1 in de DRG (de pijnsignaalganglion) | 22221101, 20678598, 39179055, 26199558 |