Health Cockpit Research
Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Ginseng (Panax ginseng): Evidence per gezondheidsthema
GINSENG (Panax ginseng)
| Thema | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| Antioxidant/Nrf2 (de schakelaar die de eigen antioxidantafweer aanzet) | Sterk | De ginsenosiden Rg1, Re en Rb1 activeren de Nrf2/Keap1-route en verhogen de antioxidantenzymen HO-1, de twee enzymen die glutathion aanmaken (GCLC en GCLM), NQO1 en GSTP1 | 29849732, 29964319 |
| Mitochondriën | Sterk | De wortel verbetert de mitochondriale eiwitexpressie en ademhaling. Rb1 remt de vorming van ROS (vrije zuurstofradicalen) via het terugwaartse elektronentransport in complex I | 35696763, 32366153 |
| HPA-as/cortisol (de stressas van hersenen naar bijnier) | Matig | Tweefasige respons: ACTH (het hypofysehormoon dat de bijnier aanstuurt) en cortisol stijgen eerst, dalen daarna en normaliseren over 4 weken | 35202711, 23740477 |
| Magnesium | Geen | - | - |
| Histamine/DAO (het enzym dat histamine afbreekt) | Matig | Re remt de histamineafgifte bij 10-30 ug/ml. Rg3 verhoogt cAMP en verlaagt de calciuminstroom in mestcellen | 23717138, 30976166 |
| Methylatie/MTHFR/COMT | Geen | - | - |
| Oestrogeen | Beperkt | In silico bindt protopanaxadiol aan aromatase. Re en Rf activeren de promotoren van CYP19A1, het gen voor aromatase | 41704531, 40829485 |
| Lever | Sterk | Rg1 activeert Nrf2 en SIRT1. Het GS-KG9-extract verbetert de leverwaarden AST, ALT, alkalische fosfatase (ALP) en het celschade-enzym LDH (lactaatdehydrogenase) en versterkt de antioxidantafweer | 25446594, 29964319 |
| Ontsteking | Sterk | Rb1 verhoogt de regulerende T-cellen (Tregs) die IL-10 en TGF-beta produceren, en verlaagt TNF-alpha, interferon-gamma (IFN-gamma) en IL-17A via de vitamine D-receptor (VDR), PPARgamma en NF-kB | 40251907, 39494151 |
| Neurotransmitters/MAO (het enzym dat dopamine en serotonine afbreekt) | Matig | Dempt de daling van MAO die pentyleentetrazol (PTZ, een stof die aanvallen opwekt) veroorzaakt. Notoginseng remt MAOA (de A-vorm van MAO) en versterkt zo serotonine, noradrenaline en dopamine | 1684404, 40570557 |
| Glutamaat/NMDA (de prikkelende receptor in de hersenen) | Matig | Beschermt neuronen tegen excitotoxiciteit door glutamaat en NMDA. R1 beschermt specifiek de NR1- en NR2B-subeenheden | 24882407, 19224577 |
| BDNF (de groeifactor van hersencellen) | Matig | Een van 14 botanicals die BDNF moduleren. Rd herstelt het verlies van dendritische uitlopers na blootstelling aan LPS (een ontstekingstrigger uit bacteriewanden) | 29464125, 41594549 |
| Elektrolyten | Beperkt | De saponinen uit Panax notoginseng (PNS) activeren de natrium-kaliumpomp Na+/K+-ATPase met 84 tot 227% in hersensynaptosomen | 1668565 |
| Microbioom | Sterk | 257 studies. Exosoomachtige nanodeeltjes uit ginseng verlagen de Firmicutes/Bacteroidota-ratio in een colitismodel. Ginseng en Amerikaanse ginseng vergroten de diversiteit van de darmflora bij ratten | 37720571, 35202711 |
| Darmbarrière | Matig | Rb1 verhoogt de tight junction-eiwitten ZO-1, occludine en E-cadherine via VDR, PPARgamma en NF-kB | 39494151 |
| Bloed-hersenbarrière (BBB) | Matig | Nanopartikels uit ginseng passeren de bloed-hersenbarrière en dringen door in glioommodellen | 37542285, 38493723 |
| Glucose/insuline | Sterk | Korean red ginseng werkt anti-obesitas, verbetert insulineresistentie en heeft een antidiabetisch effect | 34025131, 29478187 |
| Gluten/DPP4 (het enzym dat gluteneiwitten knipt) | Geen | - | - |
| Filaggrine/huid | Geen | Werkt indirect via remming van mestcellen bij atopische dermatitis | 29126802 |
| Neuro-inflammatie | Sterk | PNS remt de microglia-activatie via P2Y2R, PI3K/AKT (AKT stuurt celgroei en celoverleving aan) en NF-kB. Rd remt via TLR4-PI3K-NF-kB-JMJD3 | 39855830, 40836407 |
| Schildklier | Beperkt | Bij chronisch hartfalen verhoogt ginseng T3 en T4 en verlaagt het rT3. De schildklierrespons verloopt in twee fasen over 4 weken | 11783267, 35202711 |
| CGRP (de pijnboodschapper bij migraine) | Beperkt | Daikenchuto (een formule met ginseng) verhoogt het CGRP-mRNA in de dikke darm. Bij mensen stijgt het CGRP in het plasma | 18561951 |
| Melatonine/slaap | Beperkt | Notoginseng werkt via de melatoninereceptor MTNR1A en de PI3K/Akt/mTOR-route (mTOR is de groeischakelaar van de cel) bij slaapgedepriveerde muizen | 34603030 |
| MCT (monocarboxylaattransporters voor lactaat en ketonen) | Geen | - | - |
| Nieren | Beperkt | Saponinen uit P. quinquefolius beschermen de nieren tegen cisplatine via SOD (superoxidedismutase), GSH (glutathion) en TNF-alpha | 28703736 |
| TRP-kanalen | Sterk | Rg1 en Rb1 zijn TRPV1-antagonisten en blokkeren de calciuminstroom en COX-2/NF-kB. Rh2 bindt direct aan TRPV1. Red ginseng blokkeert H1R en TRPV1 in het spinaalganglion (DRG), waar pijnsignalen binnenkomen | 22221101, 20678598, 39179055, 26199558 |