Health Cockpit Research
Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Maca (Lepidium meyenii): Evidence per gezondheidsthema
MACA (Lepidium meyenii)
| Thema | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| Antioxidant/Nrf2 (de schakelaar die de eigen antioxidantafweer aanzet) | Sterk | Meta-analyse van 11 studies: glutathionperoxidase (GPx) stijgt fors en superoxide-dismutase (SOD) duidelijk, twee eigen antioxidantenzymen van de cel. Malondialdehyde (MDA), de afvalstof die ontstaat als vetten in de celmembraan oxideren, daalt matig. Hoe lager MDA, hoe minder oxidatieve schade. Reguleert NRF2, PGC-1a, SIRT1 en TFAM (het eiwit dat het aflezen en kopiëren van mitochondriaal DNA aanstuurt) op. | 39334705, 35347728 |
| Mitochondriën | Matig | Reguleert PGC-1a, SIRT1 en TFAM op en verhoogt de NAD+/NADH-ratio. Macamiden werken beschermend via de CB1-receptor. | 33729250, 29288688 |
| HPA-as/cortisol (de stressas van hersenen naar bijnier) | Matig | Verlaagt corticosteron bij muizen onder chronische stress. Verhoogt noradrenaline, dopamine en ACTH (het hypofysehormoon dat de bijnier tot cortisolafgifte aanzet). | 24730393, 32237439 |
| Magnesium | Geen | - | - |
| Histamine/DAO (het enzym dat histamine afbreekt) | Geen | - | - |
| Methylatie/MTHFR/COMT | Beperkt | Bevat bèta-carbolines (MTCA) die via methylatiechemie ontstaan. De klinische relevantie hiervan is onbestudeerd. | 18955346 |
| Oestrogeen | Matig | Bevat fyto-oestrogenen, maar verhoogt het serum-estradiol niet. De werking verloopt via niet-oestrogene mechanismen. | 18784609, 25097281 |
| Lever | Matig | Red maca beschermt tegen oxidatieve leverstress door acrylamide. Polysacchariden zijn hepatoprotectief. | 35932411, 28174084 |
| Ontsteking | Sterk | Polysacchariden bevorderen IL-10 en verlagen TNF-α, IL-8 en de ontstekingsboodschapper interferon-gamma (IFN-gamma). Macamiden hebben een effect vergelijkbaar met cafeïne. | 35244109, 30647537 |
| Neurotransmitters/MAO (het enzym dat dopamine en serotonine afbreekt) | Matig | Verhoogt noradrenaline en dopamine in het brein zonder MAO te remmen. Black maca remt acetylcholinesterase. | 24730393, 29568754 |
| Glutamaat/NMDA (de prikkelende receptor in de hersenen) | Geen | - | - |
| BDNF (de groeifactor van hersencellen) | Matig | Maca-extracellulaire vesikels (EVs, blaasjes waarmee cellen stoffen versturen) verhogen BDNF via TrkB, p-AKT, Cdc42 in zijn actieve vorm (GTP-Cdc42) en ERK (extracellular signal-regulated kinase, de keten die op groei en celdeling zet). Macamide M 18:3 bevordert neurogenese. | 38867934, 34606547 |
| Elektrolyten | Geen | - | - |
| Microbioom | Matig | Polysacchariden worden gefermenteerd tot SCFA (korteketenvetzuren, de brandstof die darmbacteriën maken). Bacteroidetes nemen toe, Escherichia-Shigella worden geremd. | 40609940, 38867934 |
| Darmbarrière | Beperkt | Polysacchariden reguleren TLR4, ZO-1 en occludine in Caco-2-cellen (in vitro). | 35244109 |
| Bloed-hersenbarrière (BBB) | Beperkt | Maca-EVs passeren de BBB en accumuleren in de hersenen. | 38867934 |
| Glucose/insuline | Matig | Remt alfa-glucosidase. Werkt via PI3K/AKT (de kinaseketen die celoverleving en insulinewerking stuurt) in insulineresistente HepG2-cellen. | 37278859, 34136157 |
| Gluten/DPP4 (het enzym dat gluteneiwitten knipt) | Geen | - | - |
| Filaggrine/huid | Beperkt | Fotoprotectief en cosmetisch onderzocht. Geen filaggrine-data. | 31951246 |
| Neuro-inflammatie | Matig | Macamide M 18:3 verlaagt hippocampaal TNF-α en IL-6. Werkt als sEH-remmer. | 34606547, 37209564 |
| Schildklier | Beperkt | Bevat het glucosinolaat benzylglucosinolaat. Maca is een kruisbloemig gewas en daarmee mogelijk goitrogeen (schildklieronderdrukkend). | 24333960 |
| CGRP (de pijnboodschapper bij migraine) | Geen | - | - |
| Melatonine/slaap | Geen | Geassocieerd met energie, niet met slaap. | - |
| MCT (monocarboxylaattransporters voor lactaat en ketonen) | Geen | - | - |
| Nieren | Geen | - | - |
| TRP-kanalen | Geen | Black maca werkt antinociceptief in hot- en cold-plate-modellen, maar TRP is niet mechanistisch onderzocht. | - |