Health Cockpit Research
Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Rhodiola (Rhodiola rosea): Evidence per gezondheidsthema
RHODIOLA (Rhodiola rosea)
| Thema | Evidence | Kernbevinding | PMIDs |
|---|---|---|---|
| Antioxidant/NRF2 | Sterk | Activeert NRF2/Keap1 en upreguleert HO-1 en NQO1. Beschermt daarnaast tegen ferroptose via de NRF2/SLC7A11/GPX4-as, een specifieke vorm van celdood gestuurd door ijzer en lipidenperoxidatie. | 35684124, 39260309 |
| Mitochondriën | Sterk | Salidroside verbetert de mitochondriale functie via PI3K-AKT-MAPK. Balanceert daarnaast de mitochondriale calcium-uniporter (MCU) via AMPK/Sirt1, wat de calciumstroom in en uit de mitochondria stuurt. | 36610162, 38503156 |
| HPA-as/cortisol | Matig | Klassieke adaptogeen-classificatie, maar de klinische cortisoldata zijn minder consistent dan bij ashwagandha. Het werkt, maar minder voorspelbaar. | 33650944 |
| Magnesium | Geen | - | - |
| Histamine/DAO | Geen | - | - |
| Methylatie/MTHFR/COMT | Geen | - | - |
| Oestrogeen | Beperkt | Eén studie toont interactie van salidroside met hormonale routes. Te weinig om uitspraken over te doen. | 29242120 |
| Lever | Sterk | Polysacchariden beschermen tegen CCl4-geïnduceerde leverschade. Salidroside moduleert het microbioom bij leverschade, het effect loopt dus deels via de darm-leveras. | 29802924, 30654097 |
| Ontsteking | Sterk | Salidroside remt TLR4/NF-kB/MAPK en blokkeert NLRP3-pyroptose. Werkt parallel via de AMPK/NF-kB/NLRP3-as. | 30836660, 31747547 |
| Neurotransmitters/MAO | Sterk | Bij 100 ug/ml remt rhodiola MAO-A 92,5% en MAO-B 81,8%, uitzonderlijk potent. Rosiridine geeft op zichzelf al meer dan 80% MAO-B-remming. | 19168123, 31920641 |
| Glutamaat/NMDA | Beperkt | Beschermt tegen glutamaat-excitotoxiciteit, voornamelijk via antioxidant- en mitochondriale routes. Geen direct aangrijpen op de NMDA-receptor zelf. | 39173548, 24631136 |
| BDNF | Sterk | Salidroside activeert HSC70 als nieuw moleculair doelwit voor BDNF/TrkB-signalering. Een recent ontdekt mechanisme dat een verklaring biedt voor het BDNF-effect. | 38488455, 29464125 |
| Elektrolyten | Geen | - | - |
| Microbioom | Sterk | 24 studies. Verhoogt Akkermansia (slijmlaagopbouwer) en verlaagt Proteobacteria (vaak pro-inflammatoir). Verbetert daarmee zowel samenstelling als functie van de darmbarrière. | 35732671, 30654097 |
| Darmbarrière | Matig | Verlaagt circulerend LPS en hepatisch CRP. Dit is indirect bewijs voor verbeterde barrière, minder LPS in de circulatie betekent minder lekkage door de darmwand. | 35732671 |
| BBB | Sterk | Salidroside bevordert pro-angiogenese en herstel van de bloed-hersenbarrière in een cerebral small vessel disease (CSVD)-model via Notch/ITGB1-signalering. Verhoogt tight junction-eiwitten Claudin-1, ZO-1 en occludine, en vermindert arteriosclerose en ischemisch hersenletsel. Een opvallend compleet vasculair-neurologisch profiel. | 38417575, 38503156 |
| Glucose/insuline | Matig | Verbetert nuchtere bloedglucose bij diabetische muizen. Geen humane RCT-data van vergelijkbare kwaliteit. | 35732671 |
| Gluten/DPP4 | Geen | - | - |
| Filaggrine/huid | Geen | Anti-aging-huideffecten lopen via collageen en elastine, niet via filaggrine. Voor barrièreherstel niet de juiste route. | 35684124 |
| Neuro-inflammatie | Matig | Salidroside-MSC-conditioned medium reduceert astrogliose en activatie van microglia. Het effect treedt op via secretiefactoren van stamcellen, niet via salidroside alleen. | 28446004 |
| Schildklier | Beperkt | Voorgesteld voor symptomen van hypothyreoïdie, maar dit is conceptueel, er is geen klinisch bewijs. | 20946017 |
| CGRP | Geen | - | - |
| Melatonine/slaap | Geen | Werkt primair stimulerend, niet sedatief. Niet inzetten als slaapmiddel, dat zou averechts uitpakken. | - |
| MCT | Geen | - | - |
| Nieren | Matig | Salidroside vermindert renale fibrose via TLR4/NF-kB en MAPK. Hetzelfde anti-inflammatoire profiel als systemisch, maar dan in de nier. | 30836660 |
| TRP-kanalen | Geen | Geen data | - |