Dit artikel komt uit de research-bibliotheek van
Health Cockpit,
het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.
Serum Albumine: Klinische Interpretatie
1. Wat is serum albumine?
Albumine is het meest voorkomende plasma-eiwit (~50% van totaal plasma-proteïne). Het wordt uitsluitend door de lever geproduceerd (~12-15g per dag) en heeft een halfwaardetijd van ~19-21 dagen bij gezonde mensen, korter (8-12 dagen) bij systemische inflammatie (leerboek-/review-consensus, niet primair als specifieke PMID in de research-set). Functies:
Oncotische druk (~75-80% van plasma colloid-osmotic pressure)
Transport van vrije vetzuren, bilirubine, calcium, koper, geneesmiddelen, hormonen
Antioxidant (vrije thiol-groep neutraliseert ROS)
Anti-platelet en anti-coagulant activiteit
Buffer in zuur-base balans
2. Normaalwaarden
Groep
Normaalwaarde
Volwassenen
35-50 g/L (3.5-5.0 g/dL)
Pasgeborenen
28-45 g/L
Ouderen >70j
gemiddeld 1-2 g/L lager dan jongeren
Zwangerschap (3e trimester)
gedaald ~30 g/L (hemodilutie + redistributie)
Hypoalbuminemie: meest gebruikte cut-off is <35 g/L (3.5 g/dL); ~80% van studies hanteert deze threshold (PMID 38971499).
3. Oorzaken van hypoalbuminemie
Verlaagde productie
Oorzaak
Mechanisme
Levercirrose / chronische leverziekte
Verminderde synthesecapaciteit
Acute hepatitis (severe)
Tijdelijke synthesedaling
Ondervoeding / kwashiorkor
Eiwit-energie deficiëntie
Acute fase reactie / inflammatie
IL-6/IL-1 onderdrukken albumine-synthese; “negatieve acute fase reactant”
Verlies via darm (Crohn, lymfangiectasie, coeliakie)
Brandwonden (>20% TBSA)
Capillaire lekkage + eiwitverlies
Ascites / pleuravocht
Redistributie naar derde compartiment
Hemorrhage / drainage
Acuut verlies
Verdunning / redistributie
Oorzaak
Mechanisme
Volume-overload (CHF, cirrose)
Hemodilutie
Capillair lek-syndroom
Inflammatie verhoogt vasculaire permeabiliteit
IV vocht-administratie
Iatrogene hemodilutie
Liggende positie >30 min voor prik
Hemodilutie effect
Verhoogde katabolische snelheid
Oorzaak
Mechanisme
Hyperthyreoidie
Verhoogde turnover
Cushing syndroom
Glucocorticoid-effect
Maligniteit (cachexie)
Combinatie van inflammatie + ondervoeding
4. Albumine als prognostische marker
Setting
Effect
Hartfalen (HF)
Hypoalbuminemie in 32% van HF-patiënten. In-hospital mortaliteit OR 3.77 (1.96-7.23). 1-jaar postdischarge mortaliteit OR 2.44. AUC 0.73, vergelijkbaar met eerder gerapporteerde BNP-cijfers (PMID 33725833, n=44.048)
Veneuze trombo-embolie (VTE)
Hypoalbuminemie (<3.5 g/dL): RR 1.88 (1.66-2.13) voor VTE. Onafhankelijk van kanker-status. RR myocardinfarct 1.88, RR stroke 1.77 (PMID 38971499, n=2.531.091)
COVID-19
Hypoalbuminemie sterke voorspeller mortaliteit en ICU-opname (PMID 34620307 meta-analyse)
Beroerte (post-stroke)
Albumine voorspelt 30-dagen en 1-jaar mortaliteit in UK regional registry meta-analyse (PMID 38794724)
Colorectale kanker
Hypoalbuminemie geassocieerd met slechtere prognose, hogere postoperatieve complicaties (PMID 36827017)
Continuous renal replacement therapy (CRRT)
Hypoalbuminemie sterke onafhankelijke voorspeller mortaliteit op ICU (PMID 36996133)
Heupfractuur
Hypoalbuminemie risicofactor voor hospital-acquired pneumonia (PMID 38166762)
Albumine niet primaire MELD-component, maar wordt gebruikt in MELD-Na variants
5. Albumine en geneesmiddel-binding
Albumine bindt vele geneesmiddelen. Bij hypoalbuminemie stijgt de vrije fractie van eiwitgebonden geneesmiddelen, wat klinisch relevant is voor:
Middel
Klinische impact bij hypoalbuminemie
Valproaat
Hypoalbuminemie geassocieerd met discordance tussen totaal en vrij valproaat (PMID 36040614 systematic review). Klinisch nut van routinematige vrije-fractie-monitoring nog niet hard bewezen
Phenytoine
Idem; corrigeer of meet vrije fractie
Warfarin
Hogere INR-respons mogelijk
Salicylaten
Hogere vrije fractie
Sulfonamides, ceftriaxon
Bilirubine-displacement bij neonaten (kernicterus-risico)
Mycofenolaat (in nefrotisch syndroom)
Klaring substantieel verhoogd (PMID 30574862)
6. Beperkingen en valkuilen
Acute fase negatief: bij elke acute inflammatie/infectie/operatie daalt albumine binnen 1-2 dagen, los van leverfunctie of voeding
Trage respons: niet geschikt voor monitoring van acute voedingsinterventies. Bij inflammatie verkort de halfwaardetijd (8-12d), maar respons blijft trager dan prealbumine (t½ ~2 dagen) of retinol-binding protein (t½ ~12u)
Hemodilutie: IV-vocht of langdurige liggen verlaagt schijnbaar
Postuur effect: staand 5-10% hoger dan liggend door redistributie
Methodevariatie: bromocresol-green vs bromocresol-purple methode geven 1-3 g/L verschil; vooral bij lage waarden
Niet geschikt als enige voedingsmarker, ASPEN/Evans consensus 2019; albumine reageert te traag op acute voedingsstatus en wordt sterker bepaald door inflammatie dan door eiwitintake
Geen lineair verband met klinische outcomes: U-vorm in sommige populaties (zeer hoog albumine kan ook verhoogd risico zijn)
7. Albumine vs alternatieve markers
Marker
t½
Toepassing
Albumine
~21 dagen
Lange-termijn synthese-functie, prognose
Prealbumine (transthyretine)
2-3 dagen
Acute voedingsstatus monitoring
Retinol-binding protein
12 uur
Zeer acute monitoring
Transferrin
8-10 dagen
Voeding; ook ijzer-status
Total protein
n.v.t.
Algemeen; albumine + globulines
Globulines (totaal - albumine)
variabel
Bij polyclonale gammopathie hoog
Albumine/globuline ratio
n.v.t.
<1.0 = verdacht voor multiple myeloom of chronische leverziekte
8. Klinisch algoritme bij hypoalbuminemie
Albumine <35 g/L ↓Stap 1: Acute vs chronisch? - Acute: trauma, operatie, sepsis, infectie, IV-vocht, verklaart vaak - Chronisch: zoek naar systemische oorzaak ↓Stap 2: Anamnese + status - Voedingsstatus, gewichtsverloop, alcoholgebruik - Diarree (EVE)? Edemen (nefrotisch)? Ascites (lever)? - Comorbiditeit: hartfalen, kanker, IBD ↓Stap 3: Eiwit-onderzoek - 24-uurs urine eiwit / albumine-creatinine ratio: nefrotisch? - Lever-enzymen + INR: leverfunctie? - Calprotectine, fecesonderzoek: EVE? - CRP, SR: inflammatie? - TSH, cortisol: endocrien? ↓Stap 4: Imaging - Echo lever / abdomen: cirrose, ascites, EVE - Cardiale evaluatie bij verdenking HF ↓Stap 5: Therapie - Behandel onderliggende oorzaak (geen pure albumine-suppletie zonder reden) - IV albumine-suppletie alleen bij specifieke indicaties: SBP, paracentese >5L, hepatorenaal syndroom, vasodilatoir shock-ondersteuning
Belangrijk: IV albumine-suppletie zonder duidelijke indicatie heeft geen bewezen routinematig mortaliteitsvoordeel. ALBIOS-RCT (PMID 24635772, Caironi 2014, NEJM, n=1818 ICU sepsis-patienten, 1309 citaties): 28d-mortaliteit RR 1.00 (0.87-1.14), 90d RR 0.94 (0.85-1.05), geen voordeel boven crystalloid alleen, ondanks doel-albumine ≥30 g/L. Specifieke indicaties (SBP, paracentese >5L, hepatorenaal syndroom) volgen lever-cirrose-richtlijnen.
9. Hyperalbuminemie
Veel zeldzamer dan hypoalbuminemie. Oorzaken:
Oorzaak
Toelichting
Dehydratie
Hemoconcentratie; verbeter na rehydratie
Verlengde stuwband / staande houding bij prik
Pre-analytisch artefact
Anabole steroiden
Zeldzaam
Hoogfunctionerend lever bij gezonde sporters
Klinisch niet relevant
10. Klinische tips voor de praktijk
Albumine als prognostische marker in ziekenhuissetting: net zo informatief als CRP en BNP voor mortaliteit
Bij valproaat/phenytoine + hypoalbuminemie: vraag vrije fractie of pas dosering aan
Lever-functie evaluatie: combineer albumine + INR + bilirubine + trombocyten, vier parameters die samen gevorderde leverziekte indiceren
Acute voedingsmonitoring: gebruik prealbumine (snelle turnover), niet albumine
Hemodilutie-correctie: bij IV-vocht-bolus eerst stabiliseren, dan opnieuw prikken
VTE-risk-stratificatie: hypoalbuminemie <3.5 g/dL is onafhankelijke risicofactor, kan meegenomen worden in risico-stratificatie voor VTE-profylaxe (geen direct bewijs voor profylaxe-trigger op basis van albumine alleen)
In NL/VL: standaard onderdeel van leverfunctie-bon. Lab rapporteert in g/L (EU-conventie)
11. Speciale populaties
Populatie
Aandachtspunt
Pasgeborenen
Lager basaal niveau; bilirubine-displacement gevaar bij sulfa/ceftriaxon
Zwangerschap
Fysiologische daling 3e trimester (hemodilutie)
Ouderen
Lager basaal; sarcopenie en chronisch low-grade inflammation dragen bij
Levercirrose
Albumine als deel van Child-Pugh score; <28 g/L = 3 punten in originele Pugh 1973 score (origineel niet primair in deze research-set)
Health Cockpit is alles-in-één praktijkmanagement voor moderne
gezondheidsondernemers. Bij elk patiëntdossier krijg je dezelfde
research-kennis die op deze site staat direct in context bij je
labwaardes, DNA-analyse en interventies — geen aparte tabbladen, geen
losse documenten.
