Onderdeel van Health Cockpit, praktijkmanagement voor moderne gezondheidsondernemers. Ontdek het platform →

← Omega 3 en visolie-overzicht

Health Cockpit Research

Onderdeel van het Omega 3 en visolie-cluster van Health Cockpit, het praktijkmanagement-platform voor functioneel werkende therapeuten.

ADHD, autisme en psychoserisico

Deze drie onderwerpen staan bij elkaar omdat ze hetzelfde biologische verhaal delen: omega 3 zou de hersenontwikkeling en de signaaloverdracht ondersteunen. Een gedeeld verhaal is alleen geen gedeeld bewijs, en de uitkomsten lopen hier sterk uiteen.

Alleen bij ADHD ligt er een bruikbaar signaal, en dat komt volledig uit de groep met een lage uitgangswaarde.

ADHD: nul gemiddeld, effect alleen bij een lage uitgangswaarde

De Cochrane-review uit 2023 (PMID 37058600) geeft twee uitkomsten die elkaar op het eerste gezicht tegenspreken.

Wat ze matenWat eruit kwamHoe hard
ADHD-klachten volgens de oudersNiets, over 16 studies met 1.166 kinderenZeer hard
AandachtNietsZeer hard
HyperactiviteitNietsZeer hard
Hoeveel kinderen vooruitgingenBijna twee keer zoveel als bij placebo, over 3 studies met 191 kinderen. Wat dat in aantallen betekent hangt af van hoeveel kinderen zonder behandeling al vooruitgaan, en dat staat er niet bijZwak

De eerste drie uitkomsten zijn stevig onderbouwd en wijzen alle drie naar nul. De vierde is opvallend positief maar rust op 191 kinderen met zwak bewijs. Hun conclusie is dat er weinig bewijs is dat het de klachten verbetert. Bijwerkingen kwamen niet vaker voor dan bij placebo.

Maar er is iets aan de hand met wie er meedeed. Cochrane zocht tot oktober 2021. Een latere analyse (PMID 42433395) bundelde uitsluitend de trials die de omega 3-waarde in het bloed bij de start hadden gemeten, en splitste daarop.

De splitsing op uitgangswaarde levert dit op:

Het gemiddelde in deze bundeling is dus niet nul, en het komt volledig uit de groep die tekortkwam. Dat is een ander verhaal dan “werkt niet”.

Wees hier wel voorzichtig mee. Het gaat om zeven trials, dat is weinig, en die zeven leverden tien schattingen omdat trials over beide groepen verdeeld zijn. Elke trial hanteerde een eigen definitie van “laag”. De auteurs noemen hun eigen resultaat voorlopig en hypothesevormend, en schrijven er expliciet bij dat suppletie op geleide van een bloedwaarde nog niet kan worden aanbevolen.

Er is nog een tweede verklaring voor dezelfde chaos. Een derde analyse van 22 trials met bijna 1.800 deelnemers (PMID 37656283) splitste niet op bloedwaarde maar op behandelduur. Over alles heen vonden zij niets. Bij trials die minstens vier maanden liepen, vonden zij wel een effect.

Twee bundelingen, twee verklaringen voor dezelfde tegenstrijdige literatuur: het ligt aan de uitgangswaarde, of het ligt aan hoe lang je doorzet. Ze sluiten elkaar niet uit en ze zijn nooit tegen elkaar getoetst. Beide komen uit analyses achteraf en zijn te onzeker voor een advies.

Let bij dat tweede resultaat op een denkfout die makkelijk gemaakt wordt. Dat langere trials gemiddeld gunstiger uitvielen, zegt iets over het gemiddelde van groepen, en niet dat een kind dat na twee maanden niets merkt na vijf maanden alsnog gaat reageren.

Een hoge EPA-dosis of een hoge EPA-verhouding maakte hier trouwens geen verschil, anders dan bij depressie.

Autisme: geen ondersteuning

Drie overzichten, en geen ervan biedt steun.

De grootste bundeling (PMID 33871323) vond op de totale gedragslijst een minimaal effect, maar op elk afzonderlijk onderdeel niets: hyperactiviteit, prikkelbaarheid, stereotiep gedrag, ongepast spreken, lusteloosheid en sociaal functioneren, alle zes zonder resultaat. Hun conclusie: er is geen bewijs dat omega 3 of omega 6 iets doet bij autisme.

Een tweede review (PMID 28077731) wordt soms aangehaald als bewijs van schade, omdat ouders daarin méér probleemgedrag en slechtere sociale vaardigheden rapporteerden. Diezelfde review vond ook verbetering van lusteloosheid en van het dagelijks functioneren. Met vijf trials, 183 kinderen en vier opvallende uitkomsten tussen veel niets, is dat eerder ruis dan een signaal. De auteurs zelf: er zijn hier geen harde conclusies uit te trekken.

Een netwerkanalyse over 125 trials en alle beschikbare behandelingen (PMID 35246237) plaatst omega 3 in de categorie waar wel aanwijzingen voor verbetering zijn, maar te onnauwkeurig en te wankel om op te bouwen. Het vertrouwen daarin noemen zij zeer laag tot laag.

Psychose voorkomen bij jongeren met een verhoogd risico

Een bundeling uit 2024 (PMID 38408281) rapporteert een verhoudingsgetal dat neerkomt op meer dan 90% minder overgang naar psychose na zes maanden, en ruim 80% na twee jaar. Er staan geen betrouwbaarheidsmarges bij en geen uitgangskans, dus je kan niet nagaan om hoeveel mensen het gaat. Voor een voedingssupplement is dat op zichzelf al onwaarschijnlijk.

Het probleem zit in wat ze niet meenamen. Hun literatuurzoektocht stopte in juli 2021. NEURAPRO, de trial met 304 hoogrisicojongeren die de oorspronkelijke positieve bevinding níet kon herhalen (PMID 27893018), viel ruim binnen dat zoekvenster en zit er niet in.

Vier onafhankelijke, recentere bronnen ondersteunen de claim niet:

Wat je hiermee doet

Het ADHD-patroon, waarbij het effect volledig uit de groep met een lage uitgangswaarde komt, zie je in dit dossier ook terug bij vroeggeboorte. Zie Zwangerschap en neonataal en Omega 3-index.

De genoemde doses zijn de doses die de betreffende trials gebruikten, in hun eigen populatie en context. Lees ze als onderzoeksgegevens, niet als doseringsadvies.

Kernbronnen

Health Cockpit

Wil je dit toepassen in je eigen praktijk?

Health Cockpit is alles-in-één praktijkmanagement voor moderne gezondheidsondernemers. Bij elk patiëntdossier krijg je dezelfde research-kennis die op deze site staat direct in context bij je labwaardes, DNA-analyse en interventies. Alles op één scherm, in één dossier.

Bekijk Health Cockpit →